12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Kanun) ve TCK 158/4 Düzenlemesi | IBAN Mağdurları ve Nitelikli Dolandırıcılık

 

12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Kanun) ile Getirilen Yenilikler ve TCK 158/4 Düzenlemesi

12. Yargı Paketi olarak bilinen 7589 Sayılı Kanun, ceza hukuku ve yargılama süreçlerinde önemli değişiklikler getirmiştir. Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri ise Türk Ceza Kanunu'nun 158. maddesine eklenen yeni hükümdür.

Özellikle son yıllarda artan internet dolandırıcılığı ve banka hesabı kullandırma olayları nedeniyle birçok kişi, yalnızca IBAN veya banka hesabını başkalarına kullandırdığı gerekçesiyle nitelikli dolandırıcılık suçlamasıyla karşı karşıya kalmıştır. 7589 Sayılı Kanun ile TCK 158'e eklenen düzenleme kapsamında, kişinin dolandırıcılık eylemine katılımı yalnızca banka hesabı, ödeme aracı veya hesap bilgilerini kullandırmakla sınırlı ise cezada yarı oranında indirim uygulanabilmesinin önü açılmıştır.

Bu değişiklik, kamuoyunda "IBAN mağdurları düzenlemesi" olarak anılmakta olup özellikle kesinleşmemiş dosyalarda önemli hukuki sonuçlar doğurabilmektedir. Ancak her dosya otomatik olarak bu kapsamda değerlendirilmez. Kişinin olaydaki rolü, suç organizasyonundaki konumu, para hareketleri ve dosyadaki diğer deliller ayrı ayrı incelenmelidir.

12. Yargı Paketi yalnızca TCK 158/4 düzenlemesiyle sınırlı olmayıp; hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), kaçak sanık yargılamaları, DNA kayıtlarının saklanması, hukuk yargılamalarında sürelerin kısaltılması ve çeşitli usul hükümlerinde de değişiklikler getirmiştir. Bu nedenle yeni düzenlemelerin her somut olay bakımından ayrı değerlendirilmesi gerekmektedir.

Özellikle nitelikli dolandırıcılık, banka hesabı kullandırma, IBAN kiralama, internet dolandırıcılığı ve TCK 158 kapsamındaki soruşturma ve davalarda yapılacak hukuki değerlendirme, kişinin özgürlüğünü ve geleceğini doğrudan etkileyebilir. Kanun değişikliklerinden doğan hakların doğru şekilde kullanılması, istinaf ve temyiz süreçlerinin etkin yürütülmesi ve olası ceza indirimlerinin uygulanabilmesi için deneyimli bir ceza avukatından hukuki destek alınması büyük önem taşımaktadır.

TCK 158/4 kapsamında yürütülen soruşturma veya kovuşturmalarda, dosyanızın yeni düzenleme ışığında değerlendirilmesi ve hak kaybı yaşamamanız için profesyonel hukuki yardım almanız faydalı olacaktır.

12. Yargı Paketi (7589 Sayılı Kanun) ile Getirilen Diğer Yenilikler

7589 Sayılı Kanun ile hayata geçirilen 12. Yargı Paketi, yalnızca TCK 158 kapsamında yapılan değişikliklerden ibaret değildir. Kanun ile ceza hukuku, ceza muhakemesi hukuku ve hukuk yargılamasına ilişkin birçok alanda önemli düzenlemeler yapılmıştır.

Yeni düzenlemeler kapsamında özellikle ceza yargılamalarının daha etkin yürütülmesi, yargılamalarda yaşanan gecikmelerin azaltılması ve uygulamada ortaya çıkan bazı sorunların giderilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB), kaçak sanıkların yargılanması, delillerin değerlendirilmesi, kişisel verilerin korunması ve çeşitli usul hükümlerine ilişkin değişiklikler dikkat çekmektedir.

12. Yargı Paketi ile ayrıca teknolojik gelişmelerin yargı süreçlerine entegrasyonunun artırılması, elektronik işlemlerin yaygınlaştırılması ve bazı adli süreçlerin daha hızlı sonuçlandırılmasına yönelik düzenlemeler de yürürlüğe girmiştir. Böylece hem vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması hem de mahkemelerin iş yükünün azaltılması hedeflenmiştir.

Genel olarak özetlenecek olursa;

Türk Ceza Kanunu (TCK) ve IBAN/Hesap Kiralama Düzenlemesi

Ceza İndirimi: TCK 158. maddesine eklenen fıkra ile dolandırıcılık suçlarına iştirakin sadece banka hesabı, IBAN, kart veya aracı/ödeme aracı verme fiiliyle sınırlı kalması durumunda verilecek cezada yarı oranında (%50) indirim öngörüldü.
Etkin Pişmanlık: Bu kapsamdaki kişilere, altı ay içinde zararı gidermeleri halinde özel etkin pişmanlık hükümleri tanındı.
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun Genetik inceleme sonuçlarının gizliliğini içeren hükmünde bir kısım değişiklikler yapılmış, Hükmün açıklanmasının geri bırakılması yeniden düzenlenmiştir. Kaçağın tanımı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi düzenlemelerinde değişikliğe gidilmiştir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Usul Kuralları

Belirsiz Alacak Davası: HMK'nın 107. maddesi yürürlükten kaldırılarak belirsiz alacak davası uygulamasına son verildi. 
Kısmi Dava Esnekliği: Kısmi davada talep sonucunun, dava süresince (tahkikat sonuna kadar) iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın bir defaya mahsus artırılabilmesine imkan sağlandı. Artırılan kısım için zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılacak.
Sabit Faiz Oranı Reformu: Ekonomik koşullar sebebiyle yetersiz kalan sabit kanuni faiz oranı, TCMB reeskont oranına endeksli değişken bir yapıya kavuşturuldu.

İcra ve İflas Kanunu ile Miras Satışları

Mirasçılara Öncelik: Mirasçılara ait taşınmazlarda ortaklığın satış yoluyla giderilmesi durumunda, yapılacak ilk açık artırmanın sadece mirasçılar arasında yapılacağı kuralı getirildi. 

Noterlik ve Diğer İdari Düzenlemeler

Masrafsız Evrak Gönderimi: Mahkeme ve savcılık gibi yetkili mercilerin talebi üzerine noterlik evrakının aslı veya güvenli elektronik onaylı örneğinin gönderilmesi işlemlerinde yevmiye numarası verilmeyecek; posta/yol harici harç, vergi veya değerli kağıt bedeli alınmayacak.
Danıştay Üye ve Daire Yapısı: Danıştay'ın daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin geçiş süresi 23 Temmuz 2030'a kadar uzatıldı.